Cụ thể, đối với kiến nghị của ông Đoàn Hồng Danh về việc bãi bỏ thủ tục đăng ký thế chấp QSDĐ được hướng dẫn tại Thông tư liên tịch 05/2005/TTLT-BTP-BTNMT, Bộ Tư pháp trả lời như sau: Điều 130 của Luật Đất đai năm 2003 và khoản 4 Điều 146, Điều 153, Điều 154 của Nghị định số 181/2004/NĐ-CP (ngày 29/10/2004) của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai đã quy định về trình tự, thủ tục đăng ký thế chấp và xóa đăng ký thế chấp QSDĐ được thực hiện tại các Văn phòng đăng ký QSDĐ. Tuy nhiên, đây mới chỉ là những quy định chung cần được tiếp tục cụ thể hóa để đảm bảo thuận tiện trong thực tiễn triển khai. Trên cơ sở đó, Bộ Tư pháp và Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Thông tư liên tịch số 05 nhằm minh bạch hóa trình tự, thủ tục và tạo điều kiện cho người dân khi thực hiện đăng ký thế chấp QSDĐ, đồng thời không trái với các văn bản do Quốc hội và Chính phủ ban hành. Do vậy, Bộ Tư pháp cho rằng ý kiến trên của ông Đoàn Hồng Danh là không phù hợp với quy định của pháp luật, không bảo đảm thực hiện yêu cầu công khai, minh bạch hóa thông tin về tình trạng pháp lý của đất đai, tài sản gắn liền với đất. Đồng thời, trong trường hợp bãi bỏ thủ tục đăng ký thế chấp QSDĐ thì cần phải sửa đổi, bãi bỏ các quy định về vấn đề này trong Luật Đất đai.

Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp cũng cho rằng, ý kiến của ông Đoàn Hồng Danh phản ánh sự bất cập về việc ghi nội dung đăng ký trên trang 4 của Giấy chứng nhận QSDĐ là chính xác, cần được cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình sửa đổi, hoàn thiện pháp luật về đất đai, cụ thể là Nghị định 181/2004/NĐ-CP. Hiện nay, một trong những nguyên tắc đang được áp dụng khi đăng ký thế chấp QSDĐ theo khoản 4 Điều 64 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP là: cơ quan đăng ký có trách nhiệm ghi nội dung đăng ký vào trang 4 của giấy chứng nhận QSDĐ - trang dùng để ghi những thay đổi về sử dụng đất sau khi cấp giấy chứng nhận QSDĐ. Tuy nhiên, để khắc phục tình trạng trang 4 của giấy chứng nhận không ghi hết được tất cả các nội dung thay đổi sau khi cấp Giấy nên tại Quyết định số 08/2006/QĐ-BTNMT (ngày 21/7/2006) của Bộ Tài nguyên và Môi trường đã quy định: trường hợp trang 4 của giấy chứng nhận QSDĐ hết chỗ ghi thì lập trang bổ sung. Như vậy, hiện nay, việc lập, quản lý trang bổ sung của giấy chứng nhận QSDĐ vẫn là thủ tục bắt buộc và thuộc trách nhiệm của Văn phòng đăng ký QSDĐ.

Về lệ phí đăng ký thế chấp QSDĐ, theo ông Đoàn Hồng Danh, nếu bãi bỏ thủ tục đăng ký thế chấp QSDĐ thì nên quy định bên nhận thế chấp (tổ chức tín dụng) phải nộp lệ phí đăng ký. Bộ Tư pháp cho rằng, quy định theo đề xuất nêu trên không có tính khả thi trong việc buộc bên nhận thế chấp (tổ chức tín dụng) phải chịu chi phí cho việc đăng ký. Bởi bên thế chấp (người vay) tuy không phải trực tiếp trả lệ phí đăng ký nhưng vẫn phải gián tiếp trả mức lệ phí đó thông qua lãi suất tiền vay.

Cũng theo công văn 3388/BTP-ĐKGDBD, để góp phần giảm bớt chi phí cho người vay (bên thế chấp), Bộ Tư pháp và Bộ Tài chính đang khẩn trương soạn thảo Thông tư liên tịch thay thế Thông tư liên tịch số 33/2002/TTLT-BTC-BTP, trong đó dự kiến sẽ giảm một cách hợp lý mức lệ phí đăng ký nhằm đáp ứng yêu cầu của người dân.

Minh Hằng