Đề án cũng đặt ra mục tiêu xây dựng đội ngũ trí thức ngành đảm bảo chất lượng, đủ số lượng, đồng bộ về cơ cấu; có trình độ chuyên môn cao và năng lực thực tiễn; có khả năng tiếp cận, làm chủ và chuyển giao khoa học công nghệ tiên tiến...

Giải pháp chủ yếu được Đề án đưa ra là rà soát, sắp xếp lại và quy hoạch đội ngũ trí thức ngành; tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với đội ngũ trí thức - đây được xem là khâu đột phá của công tác xây dựng đội ngũ trí thức ngành. Đồng thời, phát huy vai trò của các hội trí thức trong ngành và đề cao trách nhiệm của trí thức.

Ngoài ra, đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng được coi là một trong những nhiệm vụ quan trọng, được ưu tiên để tăng số lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trí thức của ngành.

Cũng trong Quyết định phê duyệt Đề án của Thủ tướng Chính phủ, có nêu rõ nội dung "trí thức và đội ngũ trí thức ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải có bổn phận và ý thức, trách nhiệm trong công tác xây dựng đội ngũ trí thức văn hóa nghệ thuật, gia đình, thể dục thể thao và du lịch là điều kiện để đảm bảo chất lượng đội ngũ trí thức của ngành".

Ngành VHTTDL hiện có hơn 45.000 trí thức

Tìm hiểu về thực trạng trí thức ngành VHTTDL, ông Nguyễn Văn Lưu, Phó Vụ trưởng Vụ Đào tạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho phóng viên Cổng TTĐT Chính phủ biết, hiện nay ngành VHTTDL có 45.091 trí thức. Ngoài ra ước tính còn có khoảng 30.000 trí thức là giáo viên dạy thể dục, dạy nhạc, họa ở 12.961 trường phổ thông, giáo viên thể dục ở 345 trường cao đẳng, đại học trong toàn quốc và 5.000 trí thức hoạt động về văn hóa nghệ thuật, thể dục thể thao và du lịch thuộc các ngành khác.

Về trình độ đào tạo, có 9 tiến sĩ khoa học, chiếm 0,02%; 384 tiến sĩ, chiếm 0,85%; 1.610 thạc sĩ, chiếm 3,57%; 37.330 trí thức trình độ đại học, chiếm 82,79% và 5.758 trí thức trình độ cao đẳng, chiếm 12,77% tổng số trí thức thống kê được trong ngành.

Theo ông Nguyễn Văn Lưu, số lượng trí thức của ngành có xu hướng tăng, phản ánh vai trò ngày càng tăng của ngành và tính hiệu quả của công tác xã hội hóa các hoạt động văn hóa, gia đình, thể dục thể thao và du lịch. Nhìn chung đội ngũ trí thức của ngành đã có những đóng góp không nhỏ vào thành tựu đạt được trong những năm qua; tạo được nhiều sản phẩm văn hóa nghệ thuật có giá trị, lập được những thành tích cao trong thể thao, xây dựng được những sản phẩm du lịch mang lại giá trị mới cho đất nước và xã hội.

Tuy nhiên, so với yêu cầu nhiệm vụ, đội ngũ trí thức ngành VHTTDL còn ít về số lượng, chưa đồng bộ về cơ cấu và năng lực thực tiễn không tương xứng với bằng cấp. Lực lượng trí thức có trình độ cao chưa nhiều và ngày càng thiếu những trí thức đầu đàn làm nòng cốt đào tạo trí thức trẻ. Kiến thức hội nhập, ngoại ngữ, tin học; năng lực sáng tạo, năng lực lãnh đạo, quản lý; và kinh nghiệm thực tiễn còn hạn chế, chưa tương xứng với yêu cầu phát triển của thời đại.

... tiếp tục đào tạo đội ngũ

Ông Nguyễn Văn Lưu cũng cho biết thêm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đặt ra các mục tiêu cụ thể trong xây dựng đội ngũ trí thức ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Đó là giai đoạn 2009 - 2015, phấn đấu mỗi năm ngành tự đào tạo thêm 30 tiến sĩ và giai đoạn 2016-2020 là 50 tiến sĩ/năm. Về trình độ thạc sĩ, cử nhân, phấn đấu đến năm 2020, mỗi năm ngành tự đào tạo được 300 thạc sĩ, huấn luyện viên và bác sĩ chuyên khoa cấp I y học thể thao và 12.000 cử nhân, tăng tỷ trọng sinh viên tốt nghiệp cao đẳng nghề du lịch lên 15%.

Về trình độ ngoại ngữ và tin học, đến năm 2020 sẽ phổ cập trình độ ngoại ngữ và tin học tương đương bằng C cho toàn bộ đội ngũ trí thức của ngành, đảm bảo sử dụng ngoại ngữ và tin học phục vụ được yêu cầu công việc.

Chương trình hành động gồm 3 hợp phần với 6 dự án ưu tiên

Vui mừng về việc Đề án vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ông Nguyễn Văn Lưu cho biết, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xây dựng Chương trình hành động thực hiện Đề án này mang tính tổng thể trên phạm vi quốc gia, gồm 3 hợp phần với 6 dự án ưu tiên.

Hợp phần 1 là giải phóng mạnh hơn năng lực và tiềm năng sáng tạo, tạo môi trường thuận lợi cho công tác xây dựng đội ngũ trí thức ngành VHTTDL. Hợp phần này tập trung vào 2 dự án: Dự án 1-Hoàn thiện chính sách, cơ chế về đội ngũ trí thức ngành VHTTDL và Dự án 2-Xây dựng cơ sở dữ liệu về đội ngũ trí thức ngành VHTTDL.

Hợp phần 2 là tăng cường năng lực nghiên cứu, đào tạo đội ngũ trí thức của ngành gồm 3 dự án: Dự án Phát triển mạng lưới nghiên cứu, đào tạo văn hóa nghệ thuật, gia đình, thể dục thể thao và du lịch (Dự án 3); Dự án Đào tạo giảng viên, giáo viên, huấn luyện viên, đào tạo viên và các nhà khoa học (Dự án 4) và Dự án Phát triển chương trình, giáo trình và học liệu (Dự án 5).

Hợp phần 3 là đào tạo lại và bồi dưỡng đội ngũ trí thức đang hoạt động trong ngành. Hợp phần này với vai trò cập nhật, bổ sung kiến thức phù hợp với điều kiện và tình hình mới cho đội ngũ trí thức của ngành. Hợp phần 3 thực hiện theo xu hướng đào tạo thông qua các dự án chuyên đề, tích hợp cả kiến thức chuyên môn, ngoại ngữ và tin học, vừa để nâng cao tính độc lập trong tác nghiệp, vừa nâng cao hiệu quả làm việc theo nhóm, tập trung vào việc thực hiện một dự án trọng tâm mang tính cấp thiết là nâng cao tính chuyên nghiệp của đội ngũ trí thức làm việc trong ngành VHTTDL (Dự án 6: Nâng cao trình độ chuyên nghiệp của trí thức văn hóa nghệ thuật, gia đình, thể dục thể thao và du lịch hiện có).

Tuấn Khang